Hoe het begon

Wanneer iemand informeert naar mijn beroep, is het meestal niet voldoende dat ik vertel dat ik een selectiebureau heb en dat ik respondenten werf voor kwalitatief onderzoek. Er valt dan vaak een wat ongemakkelijk stilte, waarna de toehoorder om nadere uitleg vraagt. Ik had er zelf ook nog nooit van gehoord. Het was puur toeval, dat ik ooit in een plaatselijk krantje een advertentie las waarin dames werden gevraagd om mee te werken aan een enquête.

Onderaan de tekst stond het bedrag van de incentive: 25 gulden. Even terugrekenend heb je het over tien hedendaagse euro’s. En dat voor een groepsdiscussie van 1,5 uur. Nou ja, zo ging dat in de jaren tachtig van de vorige eeuw. Maar bij het lezen van dit bedrag verscheen voor mijn geestesoog prompt een doos Pampers, want sinds de geboorte van onze jongste telg sloeg juist dit product met akelige regelmaat gaten in mijn begroting. Dus pakte ik de telefoon en kwam met de verkeerd getrokken conclusie: ‘Ik begrijp uit uw advertentie dat u dames zoekt die een keer voor u willen enquêteren’. Mis dus, maar het geluk was met mij. Ik was in contact gekomen met één van de pioniers op het gebied van respondent-werving. En zij zocht juist een werver in mijn woonplaats.

In tien woorden legde ze me uit wat de bedoeling was: mensen zoeken, die willen meewerken aan marktonderzoek. Ik dacht even na en zei toen dat ik dit wel zag zitten, want ik kende zoveel mensen… Een gotspe! Als ik me had kunnen voorstellen hoeveel mensen ik uiteindelijk zou gaan zoeken – tienduizenden – , dan had ik een beter argument moeten verzinnen, want zóveel mensen, in zoveel beroepen, op zoveel plekken in Nederland, kende ik toch werkelijk niet.

Uiteindelijk heb ik later wel ondervonden, dat veel vrouwen, precies zo reageren op het bedrag van de incentive, als ik toen deed. In hun hoofd maken ze een vertaalslag die motiverend werkt. Doordat een vrouw een praktische instelling heeft, ziet ze achter een bedrag een extra sinterklaas cadeautje voor Martijn of een bijdrage aan een goed doel waar ze zich altijd voor inzet. Of misschien valt ze in een moeilijke doelgroep en is de vergoeding voor het onderzoek waaraan ze meewerkt heel riant: dan vindt ze het leuk om na afloop van het onderzoek met haar man ergens lekker een hapje te gaan eten. Mannen hebben dat veel minder en zijn bij consumenten onderzoek,moeilijker te werven.

Uit die vroege beginperiode, waarin ‘echte huisvrouwen’ nog een serieuze doelgroep vormden, is één vrouw me in het bijzonder bijgebleven. Zij belde me nog eens terug om te bedanken voor de uitnodiging. Nog nagenietend vertelde ze me, dat ze na het onderzoek een grote doos gebak had gekocht en al haar vriendinnen had uitgenodigd. Triomferend had ze gezegd: ‘Meiden, eet op, dit heb ik gekocht van mijn eerste zelfverdiende geld sinds 25 jaar!!’ En nog nooit had gebak haar zo goed gesmaakt…